512 Weergaven
93 Downloads
Log in
In dit artikel behandelen we een aantal veelgestelde vragen over de diagnostiek bij kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Het gaat om vragen zoals het beslissen over verwijzing naar het audiologisch centrum, het beredeneerd afwijken van de richtlijn TOS, de rol van de logopedist bij het stellen van de diagnose TOS, het belang van intelligentieonderzoek, het verschil tussen de diagnose TOS en indicatiestelling voor speciale zorg of onderwijs en het gebruik van de term niet-specifieke TOS. We bespreken de vragen aan de hand van casuïstiek en theoretische kaders. De antwoorden zijn onder meer gebaseerd op het hoofdstuk “Diagnostiek” van de Evidence Based richtlijn voor logopedie bij taalontwikkelingsstoornissen (NVLF, 2017) en inzichten zoals beschreven in het artikel “Phase 2 CATALISE” met twaalf stellingen over TOS waarover internationaal consensus is bereikt (Bishop et al., 2017).

Casus Niek

In deze casus en de theoretische kaders 1, 2 en 3 bespreken we het beredeneerd afwijken van de richtlijn, multi- versus monodisciplinaire diagnostiek en de diagnose TOS en toelaatbaarheid zintuiglijk gehandicaptenzorg (ZG).

Niek is een jongen van 2;6 jaar. Zijn ouders uitten voor het eerst hun zorgen over zijn spraaktaalontwikkeling tijdens een reguliere afspraak op het consultatiebureau, Niek is dan 2;0 jaar. Op het consultatiebureau wordt de taalontwikkeling gemonitord volgens de JGZ-richtlijn Taalontwikkeling (Lanting, De Wolff, Wiefferink & Uilenburg, 2018). Tijdens het 2-jarigen consult wordt bij Niek aan de hand van de Van Wiechen ontwikkelingskenmerken “zegt ‘zinnen’ van 2 woorden” en “wijst 6 lichaamsdelen aan bij pop” een onvoldoende

Literatuurlijst

  1. Bishop, D., Snowling, M., Thompson, P., Greenhalf, T., & CATALISE Consortium (2017). Phase 2 of CATALISE: a multinational and multidisciplinary Delphi consensus study of problems with language development: Terminology. The Journal of Child Psychology and Psychiatry, 58(10), 1068-1080.
  2. American Psychiatric Association (2014). Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen. DSM-5. Nederlandse vertaling van de Diagnostic and statistical manual of mental disorders, onder supervisie van Hengeveld MW. Amsterdam: Boom.
  3. Douma, J., Hoekman, J., & Merkus, E. (2017). Handreiking (vroeg) signalering van een licht verstandelijke beperking (LVB) en zwakbegaafdheid. Utrecht: Landelijk Kenniscentrum LVB.
  4. Gallinat, E. & Spaulding, T. (2014). Differences in the performance of children with specific language impairment and their typically developing peers on nonverbal cognitive tests: A meta-analysis. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(4), 1363- 1382.
  5. Gerrits, E., Beers, M., Bruinsma, G., & Singer, I. (2017). Handboek Taalontwikkelingsstoornissen. Bussum: Coutinho.
  6. Houdijk, N. (2016). Kwaliteitskader Sector auditief en/of communicatief voor zintuiglijk gehandicaptenzorg die valt onder de Zorgverzekeringswet. Utrecht: Samenwerkende Instellingen Auditieve Communicatieve Sector.
  7. Kaldenbach, Y. (2015). De verstandelijke beperking (verstandelijke- ontwikkelingsstoornis) in de DSM-5 – Whitepaper. Amsterdam: Boom Uitgevers. Geraadpleegd op https://www.dsm-5.nl/ documenten/dsm-5_whitepaper_yaron_kaldenbach_verstandelijke_ beperking.pdf
  8. Leonard, L. (2014). Children with Specific Language Impairment. Cambridge, MA: The MIT Press. • Maljaars, J., Noens, I., Scholte, E., Van Berckelaer-Onnes, I. (2013). Taalbegrip als struikelblok: een onderzoek naar receptieve en expressieve taalvaardigheden bij kinderen met een autismespectrumstoornis en een verstandelijke beperking. Tijdschrift voor Orthopedagogiek, Kinderpsychiatrie en Klinische Kinderpsychologie, 38, 62-74.
  9. NVLF (2017). Richtlijn Logopedie bij taalontwikkelingsstoornissen. Woerden: NVLF.
  10. Lanting, C., Wolff, M. de, Wiefferink, K., Uilenburg, N. (2018). JGZ-richtlijn Taalontwikkeling. Utrecht: NCJ. • Siméa (2017). Richtlijn voor de toelaatbaarheidsbepaling voor ondersteuning of het onderwijs door de instellingen voor auditief en/of communicatief beperkte leerlingen. Utrecht: Siméa.