Afgestemd gedrag
Door de mededingingswetgeving mag de NVLF geen tarieven, percentages en dergelijke noemen omdat dit de vrije markt beperkt. Het noemen van percentages leidt tot afgestemd gedrag, wat betekent dat alle logopedisten dit geadviseerde tarief overnemen, en dat mag bij wet niet. Om deze reden mag de NVLF geen richtlijnen geven voor het bepalen van het tarief.

Autoriteit Consument en Markt

Mededingingswetgeving

De NVLF krijgt regelmatig vragen over de uitwerking van Mededingingswetgeving zoals van het kartelverbod en bagatelverbod. Denk aan vragen als:

  • met hoeveel logopedisten mag ik gezamenlijk een bezwaar indienen bij de zorgverzekeraar?
  • met hoeveel logopedisten mag ik samen met een zorgverzekeraar onderhandelen over het tarief?

Hieronder wordt het kartelverbod uitgewerkt:

  • Het kartelverbod

    Op grond van art. 6 Mededingingswet (Mw) zijn overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen, die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan wordt verhinderd, beperkt of vervalst verboden (kartelverbod) wordt.

    Het moet dus gaan om overeenkomsten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging wordt verhinderd, beperkt of vervalst. Overeenkomsten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen die vanwege hun omvang of aard slechts een ondergeschikte betekenis hebben en de mededinging niet beperken, vallen dus niet onder het kartelverbod.

    Omdat het lastig is per overeenkomst of feitelijk afgestemde gedraging te beoordelen of deze de mededinging slechts op ondergeschikte wijze kan beïnvloeden, heeft de wetgever in art. 7 Mw hiervoor een richtlijn opgenomen. Dit is de zogenaamde bagatelvoorziening.

  • De Bagatelvoorziening van artikel 7 Mw

    Ingevolge art. 7 lid 1 Mw geldt het kartelverbod van artikel 6 Mw niet voor overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen indien:

    a) bij de desbetreffende overeenkomst of onderling afgestemde feitelijke gedraging niet meer dan 8 ondernemingen betrokken zijn, dan wel bij de betreffende ondernemersvereniging niet meer dan 8 ondernemingen betrokken zijn; 

    en

    b) de gezamenlijke omzet in het voorafgaande kalenderjaar van de bij de desbetreffende overeenkomst of onderling afgestemde feitelijke gedraging betrokken ondernemingen, dan wel de gezamenlijke omzet van de bij de desbetreffende ondernemingsvereniging betrokken ondernemingen niet hoger is dan:

    - € 5.500.000, indien daarbij uitsluitend ondernemingen zijn betrokken wier activiteiten zich in hoofdzaak richten op het leveren van goederen; of

    - € 1.100.000, in andere gevallen.

    Ook in art. 7 lid 2 Mededingingswet staat nog een tweede uitzonderingsbepaling die invulling geeft aan de Bagatelvoorziening. Krachtens deze bepaling geldt het kartelverbod evenmin indien: sprake is van overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen of ondernemersverenigingen die daadwerkelijke of potentiële concurrenten zijn op één of meer van de relevante markten, indien:

    a) het gezamenlijke marktaandeel van de bij de overeenkomst, het besluit of de onderling afgestemde feitelijke gedraging betrokken ondernemingen of ondernemersverenigingen op geen van de relevante markten waarop de overeenkomst, het besluit of de onderling afgestemde feitelijke gedraging van invloed is, groter is dan 10%,

    en

    b) de overeenkomst, het besluit of de onderling afgestemde feitelijke gedraging de handel tussen lidstaten niet op merkbare wijze ongunstig kan beïnvloeden.

    Bij de uitzondering van artikel 7 lid 2 geldt dus geen beperking aan het aantal deelnemers of de gezamenlijke omzet, maar gaat het om het marktaandeel en het effect van de handel tussen de lidstaten.

  • Samen onderhandelen

    Logopedisten die gezamenlijk onderhandelen met de zorgverzekeraar, vormen in essentie een kartel. Ze stemmen over het algemeen af op het terrein van de tarieven, het vestigingsbeleid, openingstijden etc. en dergelijke afspraken (strekken ertoe of) kunnen de mededinging beperken. Binnen het kader van de Mw kan dit toch rechtsgeldig plaatsvinden indien aan de voorwaarden van artikel 7 lid 1 of lid 2 wordt voldaan.

    Partijen die gezamenlijk willen onderhandelen en menen dat zij binnen de bagatelvoorziening vallen, doen er goed aan de afspraak om samen te onderhandelen vast te leggen in een overeenkomst. Niet omdat de mogelijkheid om samen te onderhandelen daarmee wordt verruimd, maar omdat dan duidelijk vast ligt welke partijen bij het “kartel” betrokken zijn, zodat ook duidelijk kan worden beoordeeld of het kartel kan profiteren van de bagatelvoorziening van artikel 7 lid 1 of lid 2 Mw.

    In de regel zal het contract zien op de uitzondering van artikel 7 lid 1 Mw, omdat de voorwaarden om aan die uitzondering te voldoen relatief makkelijk toetsbaar zijn (maximaal 8 partijen met een gezamenlijke omzet van maximaal € 1.1 miljoen bij dienstverlening).

    Let wel:

    partijen moeten er ook na het aangaan van de overeenkomst op bedacht zijn en blijven dat aan de voorwaarden van de bagatelvoorziening blijft worden voldaan. Zo zou bijvoorbeeld bij groei van de praktijken (bijv. door overnames) de omzetdrempel van € 1,1 miljoen op enig moment kunnen worden overschreden.

    De uitzondering van artikel 7 lid 2 Mw is in de praktijk lastiger te toetsen en zal dus ook minder vaak in een overeenkomst worden vervat, omdat dan moet worden gekeken naar het marktaandeel van de betrokken partijen op de relevante markt. Omdat zorgaanbieders in de regel samen willen onderhandelen met directe collega’s in de regio, is bovendien niet ondenkbaar dat de drempel van 10% marktaandeel al snel wordt overschreden. Zeker als de markt als lokaal zou worden afgebakend, hetgeen bij logopedie wel voor de hand licht. De reisbereidheid van patiënten om naar een op ruime afstand gevestigde behandelaar te reizen zal in de regel immers beperkt zijn.

Zie voor meer achtergrond informatie de Richtsnoeren voor de zorgsector 

Samenwerking in de eerstelijnszorg
Apothekers, huisartsen, fysiotherapeuten, psychotherapeuten, logopedisten en andere aanbieders van eerstelijnszorg werken vaak samen. Bijvoorbeeld in huisartsenposten, zorggroepen en ketenzorg voor patiënten met een chronische aandoening.

Waar moet u op letten als u wilt samenwerken in de eerstelijnszorg? 
ACM geeft inzicht in de wijze waarop zij toezicht houdt op zorgaanbieders in de eerste lijn. ACM licht in de ‘uitgangspunten eerstelijn’ toe dat de Mededingingswet ruimte biedt voor samenwerking die het belang van de patiënt en verzekerde dient.

Bij overleg gelden onder meer de volgende regels:

  • Zij mogen geen collectieve afspraken maken over concurrentiegevoelige onderwerpen, zoals tarieven, service-aspecten of aanvullend aanbod.
  • Zij mogen dergelijke concurrentiegevoelige informatie niet met elkaar uitwisselen.
  • Zij mogen elkaar geen advies geven over het wel of niet accepteren van een contract of contact hebben over tussentijdse onderhandelingsresultaten.

Vraag u af: is de samenwerking duidelijk in het belang van patiënten en verzekerden? Zijn de afspraken openbaar? En is iedereen er tevreden mee? Dan zal de ACM niet ingrijpen. Komen er klachten? Dan krijgt u eerst gelegenheid uw afspraken snel aan te passen.

Meer over samenwerking in de eerstelijnszorg
Wilt u weten hoe de ACM afspraken tussen aanbieders van eerstelijnszorg beoordelen? Lees de uitgangspunten eerstelijnszorg en website van de ACM.

Richtsnoeren samenwerkingsvormen
De ACM heeft richtsnoeren opgesteld zodat het voor zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere partijen duidelijker wordt welke samenwerkingsvormen en gedragingen wel en niet zijn toegestaan op basis van de Mededingingswet. Bekijk de Richtsnoeren voor de zorgsector van ACM.

Nederlandse Zorgautoriteit

Beleidsregel logopedie
Ieder jaar stelt de NZa de beleidsregel voor logopedie vast. In de beleidsregel worden de diverse prestatiebeschrijvingen logopedie beschreven. Voor de prestaties zoals vastgelegd in deze beleidsregel gelden vrije tarieven.

Bekijk de beleidsregel 2020 en de toelichting

Bekijk de beleidsregel 2019 en de toelichting

Bekijk de beleidsregel 2018 en de toelichting

Regeling paramedisch zorg
Vanaf 1 januari 2018 hanteert de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een nieuwe regeling voor paramedische zorg. De regeling geeft meer duidelijkheid over de geldende registratie- en declaratievoorschriften; geeft eenduidigheid van regelgeving tussen de verschillende paramedische sectoren en regelt de standaardprijslijst wanneer u niet-gecontracteerde zorg levert.

Bekijk de regeling en de toelichting

Nadere regel Transparantie zorginkoopproces Zvw
De contracten moeten voldoen aan de normale eisen zoals die zijn vastgelegd in het contractrecht.De NZa houdt  toezicht op de Nadere regel Transparantie zorginkoopproces Zvw (TH/NR-011). Zowel de zorgverzekeraars en de zorgaanbieders moeten zich daar aan houden.

Afwegingsinstrument eerstelijnsverblijf
Per 1 januari 2017 valt het eerstelijnsverblijf onder de zorgverzekeringswet. De zorg en opvang van patiënten die vanwege medische redenen tijdelijk niet thuis kunnen wonen, het zogeheten eerstelijnsverblijf, wordt per 1 januari 2017 betaald vanuit de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Er is gekozen voor drie integrale prestaties voor het eerstelijnsverblijf namelijk laag complex, hoog complex en palliatief terminale zorg. In de integrale tarieven zijn opgenomen: het verblijf, de verpleging en verzorging, de geneeskundige zorg geleverd door de specialist ouderengeneeskunde (SO) of arts verstandelijk gehandicapten (AVG), en de paramedische zorg.

Uit de vergoeding van de drie prestaties eerstelijnsverblijf wordt de paramedische zorg (fysiotherapie, oefentherapie Mensendieck/Cesar, logopedie, diëtetiek en ergotherapie) vergoed.

Om een passende afweging te maken of verzekerden aanspraak kunnen maken op deze voorziening, is in diverse bijeenkomsten –waarbij de NVLF ook bij betrokken was- een afwegingsinstrument ontwikkeld.

< naar begin pagina

< Terug naar menu 'Tarieven'