Lees verder
De zorg in de eerstelijn wordt zinniger en zuiniger als huisartsen, apothekers, tandartsen, verloskundigen, paramedici en (wijk-)verpleegkundigen nog meer gebruik maken van elkaars deskundigheid. Tot deze conclusie kwamen de deelnemers aan het jaarlijkse Eerstelijns Congres op Terschelling dat dit keer in het teken stond van 'Juiste Zorg op de Juiste Plek'.
Redactie

Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZodJP) is een beweging die door het Ministerie van VWS in samenwerking met zorgorganisaties is ingezet. De essentie is het voorkomen van (duurdere) zorg, het verplaatsen van zorg (dichter bij mensen thuis) en het vervangen van zorg (door gebruik van nieuwe technologieën zoals e-health).

Om ervoor te zorgen dat deskundigheid onder zorgaanbieders wordt gedeeld dienen behandelgegevens en -resultaten direct en zonder barrières via EPD’s uitgewisseld te kunnen worden. Deze bundeling biedt grote mogelijkheden om ook de samenwerking met enerzijds de ziekenhuizen en anderzijds de wijkteams en welzijnsorganisaties die actief zijn binnen het sociaal domein te optimaliseren. Daarmee komt zorgverschuiving van tweede naar eerstelijn en nuldelijn en substitutie binnen handbereik. Deze integratie van zorg en welzijn zal met name regionaal vorm en inhoud moeten krijgen.

Zinnige en zuinige zorg

Het congres werd geopend door Ernst van Koesveld (VWS directeur Zorgverzekeringen, pDG Langdurige Zorg tevens secretaris Taskforce JZodJP) en Marian Kaljouw (bestuursvoorzitter NZa). Hier toonden zij met harde cijfers de impact van het bereik, de kosten, maar ook de opbrengsten van het huidige zorgstelsel. Zij pleitten voor de uitgangspunten van positieve gezondheid en de transitie in de zorg van een focus op ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Daarbij dient preventie en tijdige signalering van ziekte centraal te staan. “Omdenken, zelf klein beginnen en bewust met elkaar opschalen” was hun boodschap. Beide sprekers daagden de aanwezige bestuurders van beroeps- en brancheverenigingen uit om hun leden in de noodzakelijke transitie naar zinnige en zuinige zorg te begeleiden. “Geen directe verandering van het zorgsysteem: de uitdaging ligt bij u en uw leden die als eerstelijn zorgaanbieders bereid moeten zijn over hun schaduw te springen.”

Succesvolle voorbeelden

Uit de daarna gepresenteerde voorbeelden door het Deventer Ziekenhuis (ketensamenwerking), Nijmegen (geïntegreerde geboortezorg) en Lent (wijkgerichte beweegzorg) blijkt dat daar al prima voorbeelden van zijn. Andre Hoeksema (tandarts geriatrie) kreeg het gezelschap van ongeveer 100 deelnemers stil met zijn hartverwarmende pleidooi voor en voorbeelden van de noodzaak van samenwerking bij verwaarloosde mondzorg bij ouderen.

De aanwezige beleidsbeslissers kwamen samen met vertegenwoordigers van zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties na een levendige discussie tot de conclusie dat om JZodJP succesvol regionaal te kunnen te laten landen een zachte vorm van regie van het Ministerie van VWS gewenst blijft. PPN is bezig met het vormen van eerstelijns regionale paramedische platforms. De eerste initiatieven hiervoor zijn genomen.

Delen zonder barrières

Het Ministerie blijkt bereid relevante innovaties (ook financieel) te steunen, daar waar nodig samenwerking te katalyseren of barrières te slechten. Een simpele stap die snel kan worden gerealiseerd is dat zorgaanbieders elkaars kennis, ervaring en data ontsluiten. Zo kunnen apothekers het medicijngebruik en verloskundigen de geboortezorg coördineren, fysiotherapeuten als experts in houding en bewegen, en diëtisten als voedingsdeskundigen benut worden. Dat betekent dat zorgaanbieders op elkaars deskundigheid moeten (willen en kunnen) vertrouwen. Voorwaarde voor succesvolle samenwerking is dat alle informatie met betrekking tot diagnose en behandeling zonder barrières kunnen worden gedeeld.

Ten slotte

Het Congres werd afgesloten met de aanbeveling aan de beroeps- brancheorganisaties om de verbinding tussen de Hoofdlijnakkoorden Medisch Specialistische Zorg, Huisartsenzorg, de curatieve GGz en de wijkverpleging samen met het nog af te sluiten akkoord Paramedische Zorg op JZodJP nader uit te werken. Ook werd de wens uitgesproken op het volgende Eerstelijnscongres Terschelling (laatste weekend 2020) ook de rol en de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt en de positie van gemeenten aanbod te laten komen.